Mersin'in Anamur İlçesinde geniş çaplı işbirliği ile böyle bir proje ilk defa 2008 Caretta caretta Koruma Projesi’nde gerçekleşti. Anamur Çevre Doğa ve Turizm Derneği (AÇED), İl Çevre ve Orman Müdürlüğü/Anamur Milli Parklar Mühendisliği ve Almanya’daki Nesli Tükenmekte olan Hayvanları Koruma Derneği (AGA, Aktionsgemeinschaft Artenschutz e. V.) Mayıs ayının 15’inden Ekim ayının 10’una kadar bu projede koruma amaçlı ortak çalışma yürüttü.
2008 Anamur Caretta caretta Koruma Projesi kapsamında Anamur Kumsalı’nda toplam 808 kaplumbağa yuvası tespit edilmiştir. Bu yuvaların 804 tanesi Caretta caretta (İribaşlı Deniz Kaplumbağası) yuvası olup 2 tanesi Chelonia mydas (Yeşil Kaplumbağa, Çorba Kaplumbağası) türü deniz kaplumbağasına, 2 tanesi ise Trionyx triunguis ( Nil Kaplumbağası) türü tatlı su kaplumbağasına aittir. Bu 808 yuvanın 784’ünden yavru çıkışı gözlenmiştir.
Anamur Kumsalı’nda, Caretta caretta yuvalarına saldırıp yumurtalarla beslenebilecek ve yavru çıkış döneminde yavruları yiyebilecek predatörler tilki, köpek ve yengeçlerdir. Yuvaları tilki ve köpek predasyonundan korumak için üzerlerine 60 x 60 cm. ebatlarında ve 12 x 12 cm.lik aralıklara sahip demir kafesler yerleştirilmiştir. Bu kafesler tilki ve köpeklerin yuvalara saldırıp kumu kazarak yumurtalara ulaşmalarını engellemiştir. Halkın yuvaların yerleri hakkında bilgi sahibi olmaları ve kumsalı kullanırken yuvaların zarar görmesine engel olmaları için kum üstü kafesler kullanılmış ve ayrıca bu yuvaların etraflarına açıklayıcı levhalar dikilmiştir. Kum üstü kafesler çember şeklinde olup bu kafeslerin kuma temas ettiği bölümünün çember uzunluğu 2,2 m.dir.
Anamur Kumsalı’nda görülen çakıllaşmanın en büyük sebeplerinden birisi, o inceliğe gelmesi için oldukça uzun süre aşınması gereken kumun birtakım yollarla sahilden uzaklaştırılmasıdır. Çakıllaşmanın artması kumsalın yapısını tamamen bozacağından ayrıca deniz kaplumbağası, yengeç, kum bitkileri gibi canlıların yaşam alanlarını daraltacağından gelecek yıllarda Anamur Kumsalı’nın doğal durumu olumsuz yönde değişime uğrayacaktır.
Anamur Kumsalı’nın en önemli sorunu, genel olarak, kumsalın her yerinde kuzeyden gelen aydınlatmaların denize kadar vurması, bunun sonucunda da dişi kaplumbağaların yumurta bırakmak için karaya çıkmasında olumsuz etkiye neden olması, yavru çıkış döneminde ise yuvayı terk eden yavruların denizden yansıyan ışık yerine daha güçlü olan ve aksi yönden gelen bu aydınlatmalara yönelmesidir. Sokak aydınlatmalarının ve sahil işletmelerinin ışıklarının perdelenmediği ve dolayısıyla kumsala vurduğu sürece yavru kayıplarının devam etmesi kaçınılmazdır.
Yavru çıkış döneminde yuvayı terk etmek üzere kumun yüzeyine çıkan yavruların kumsalın kuzeyinden gelen ışıklara yönelip ölme tehlikesiyle karşılaşmamaları için kum üstü kafesler kuma temas ettiği yerden itibaren tamamını kaplayacak şekilde tül ile çevrilmiştir. Gece yuvadan çıkan yavrular aksi yöndeki ışıklara yönelseler bile çevrilmiş olan kum üstü kafesin sınırları dışına çıkamayıp sabah arazisinde tüm kumsalı kontrol eden sektör görevlileri tarafından kafesler kaldırılarak denize yönelmeleri sağlanmıştır. Sabah arazilerinde, kafeslerin kuma temas eden bir bölümü açık bırakılmış ve gündüz çıkabilecek olan yavruların denize gidebilmelerine olanak sağlanmış dolayısıyla güneşin sebep olduğu sıcaklıktan etkilenmeleri ve daha uzun süreye bağlı olarak kuruyup ölmeleri de bu şekilde engellenmiştir. Ancak bu konuda alınması gereken en doğru tedbir, aydınlatmaların perdelenmesi ve kumsala vuran ışığın büyük ölçüde engellenmesidir. Bu şekilde gerçekleştirilecek koruma hareketi ile yavruların kumsaldan denize direk gitmeleri sağlanmış olacak ve denize ulaşan yavru sayısı artış gösterecektir.
Anamur Kumsalı’nın ihtiyaçları arasında ayrıca bilgilendirme tabelaları vardır. Anamur Kumsalı’nın I. Dereceden Koruma Bölgesi olduğu göz önünde bulundurulacak olunursa bu konu hakkında bilgi ve açıklama içeren tabelaların kumsalın birçok yerine yerleştirilmesi gerekmektedir. 12,7 km.lik Anamur Kumsalı’nda bu tabelalardan bulunmamaktadır. Caretta caretta türü deniz kaplumbağalarının bu kumsalda en yoğun yumurta bıraktıkları ve II. Sektör olan Mamure Kalesi ile Dragon Çayı (Kocaçay) arasında kalan bölgeye bilgilendirme amaçlı bu tabelalardan yerleştirilmesi gerekmektedir. Daha önce Anamur Kaymakamlığı tarafından kumsalın çeşitli bölgelerine yerleştirilmiş olan bilgilendirme tabelalarına zarar verilmiş ve bu tabelalar kumsaldan uzaklaştırılmışlardır. Halkın bilinçlendirilmesi ve kumsalın öneminin belirtilmesi açısından bu tabelalar bir an önce kumsalın birçok yerine yerleştirilmelidir. Bu sayede kumsalın daha dikkatli kullanılması ve daha temiz kalması sağlanmış olacaktır.
Dişi bir Caretta caretta’nın, bir yuva için bir batında 80 ila 100 arası yumurta bıraktığı ve her bir yuvadan ortalama 70 yavrunun canlı olarak çıktığı hesap edilirse, 2008 üreme sezonunda Anamur Kumsalı’ndan yavru çıkışının gözlendiği 784 yuvadan yaklaşık 55 000 yavru deniz kaplumbağasının çıktığı söylenebilir. Nesli tükenme tehlikesinde olan deniz kaplumbağası türleri için bu sayı oldukça önemli ve olumludur. |